Sławomir Morlewski Radca Prawny
Członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Lublinie
Skontaktuj się z nami:
518 841 148 morlewski-kancelaria@wp.pl

W sprawach o odszkodowanie:

bezpłatna konsultacja

Baza wiedzy

Skazanie bez przeprowadzania rozprawy:

ZAKRES TEMATYCZNY:

·         Cel instytucji.

·         Forma złożenia wniosku.

·         Rodzaje wniosku.

·         Przesłanki.

·         Kwestie proceduralne.

Cel instytucji:

Celem instytucji skazania bez rozprawy jest usprawnienie postępowania karnego. Jest to instytucja konsensualnego rozstrzygnięcia procesu. Ustawa pozwala ograniczyć postępowanie dowodowe, do stwierdzenia czy zachodzą przesłanki zastosowania wniosku. Można natomiast przeprowadzić czynności w celu weryfikacji wyjaśnień podejrzanego dla celów wniosku.

Można przyjąć że jest to swojego rodzaju ugoda pomiędzy prokuratorem a oskarżonym/podejrzanym z udziałem pokrzywdzonego, ponieważ jego sprzeciw może uniemożliwić akceptację wniosku przez Sąd.

Istotą instytucji jest dokonanie uzgodnień prokuratora z oskarżonym w zakresie kar, środków karnych. Konieczne jest wypracowanie porozumienia co do kary, środków karnych jak i samego złożenia wniosku.

Forma złożenia wniosku:

Oświadczenie oskarżonego powinno być złożone w taki sposób, by nie było co do tego żdnych wątpliwości - musi mieć charakter wyrażny.

Może mieć formę:

-ustną do protokołu

-pisma procesowego.

Ważne że musi być dokonane osobiście, w doktrynie zakłada się że nie może być dokonane przez obrońce.

Zakres uzgodnień może obejmować także poniesienie kosztów procesu.

Art.  335.  KPK [Skazanie bez rozprawy – wniosek] 

§  1. Jeżeli oskarżony przyznaje się do winy, a w świetle jego wyjaśnień okoliczności popełnienia przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte, można zaniechać przeprowadzenia dalszych czynności.

Jeżeli zachodzi potrzeba oceny wiarygodności złożonych wyjaśnień, czynności dowodowych dokonuje się jedynie w niezbędnym do tego zakresie.

W każdym jednak wypadku, jeżeli jest to konieczne dla zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem, należy przeprowadzić w niezbędnym zakresie czynności procesowe, a zwłaszcza dokonać oględzin, w razie potrzeby z udziałem biegłego, przeszukania lub czynności wymienionych w art. 74 § 2 pkt 1 w stosunku do osoby podejrzanej, a także przedsięwziąć wobec niej inne niezbędne czynności, nie wyłączając pobrania krwi, włosów i wydzielin organizmu.

Prokurator, zamiast z aktem oskarżenia, występuje do sądu z wnioskiem o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków przewidzianych za zarzucany mu występek, uwzględniających również prawnie chronione interesy pokrzywdzonego.

Uzgodnienie może obejmować także wydanie określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie poniesienia kosztów procesu.

§  1a. Do wniosku, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące aktu oskarżenia zawarte w rozdziale 40, z wyjątkiem art. 344a.

§  2. Prokurator może dołączyć do aktu oskarżenia wniosek o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków przewidzianych za zarzucany mu występek, uwzględniających też prawnie chronione interesy pokrzywdzonego, jeżeli okoliczności popełnienia przestępstwa i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości, oświadczenia dowodowe złożone przez oskarżonego nie są sprzeczne z dokonanymi ustaleniami, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte.

Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy § 1 zdanie piąte i § 3 zdanie drugie. Do aktu oskarżenia nie stosuje się przepisów art. 333 § 1 i 2.

§  2a. Prokurator, uzgadniając z oskarżonym treść wniosku, o którym mowa w § 1 lub 2, poucza go o treści art. 447 § 5. O pouczeniu zamieszcza się adnotację w aktach sprawy.

§  3. Wniosek, o którym mowa w § 1, powinien zawierać dane wskazane w art. 332 § 1.

Uzasadnienie wniosku ogranicza się do wskazania dowodów świadczących o tym, że okoliczności popełnienia czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości oraz że cele postępowania zostaną osiągnięte bez przeprowadzenia rozprawy.

Przepisy art. 333 § 3 i art. 334 stosuje się odpowiednio.

Stronom, obrońcom i pełnomocnikom przysługuje prawo do przejrzenia akt sprawy, o czym należy ich pouczyć.

§  4. W wypadku gdy sąd, nie uwzględniając wniosku, o którym mowa w § 1, zwrócił sprawę prokuratorowi, ponowne wystąpienie z takim wnioskiem jest możliwe, jeżeli zwrot nastąpił z przyczyn wskazanych w art. 343 § 1, 2 lub 3.

Zwrot sprawy nie stoi też na przeszkodzie wystąpieniu następnie z wnioskiem, o którym mowa w § 2.

Dwa rodzaje wniosku:

Obecnie Kodeks Postępowania Karnego przewiduje dwie możliwe postaci wniosku:

-Wniosek dołączany do aktu oskarżenia

-Wniosek samodzielny o skazanie - przy tym rodzaju konieczne jest przyznanie się podejrzanego do winy.

Przesłanki zgodnie z art. 335 KPK:

-przyznanie się podejrzanego do winy (przy wniosku samodzielnym),

-okoliczności popełnienia przestępstwa w świetle jego wyjaśnień nie budzą wątpliwości,

-wina nie budzi wątpliwości,

-postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania karnego zostaną osiągnięte,

-uwzględnienie prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego,

-czyn jest występkiem, nie może być zbrodnią.

Wyrok SN z dnia 19 października 2016 r. V KK 248/16

Jednym z warunków, od których spełnienia - zgodnie z treścią art. 335 § 1 k.p.k. - staje się dopuszczalne konsensualne zakończenie postępowania, jest ustalenie (w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy), że okoliczności popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu przestępstwa nie budzą wątpliwości. Niespełnienie tego warunku (podobnie jak pozostałych w tym przepisie określonych) wyłącza możliwość rozpoznania sprawy w ten sposób i implikuje konieczność - zgodnie z treścią art. 343 § 7 zdanie 1 k.p.k. - zwrotu sprawy prokuratorowi.

Wyrok SN z dnia 25 maja 2017 r. V KK 129/17

Jeżeli sąd dysponuje sygnałem wskazującym na istnienie wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, bowiem przy przesłuchaniu w postępowaniu przygotowawczym oskarżony oświadczył, że leczy się psychiatrycznie na depresję, to przyjęcie przez sąd, że wina oskarżonego nie budzi wątpliwości (art. 335 § 1 k.p.k.), jest bezpodstawne.

Prawnie chroniony interes pokrzywdzonego to także kwestia naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za krzywdę (zob. artykuł dotyczący art. 46 KK).

Pokrzywdzony ma prawo brać udział w posiedzeniu w przedmiocie wniosku gdy złoży oświadczenie o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

O takiej możliwości powinien zostać pouczony.

Kwestie proceduralne:

Art.  343. KPK [Skazanie bez rozprawy – posiedzenie, wyrok, możliwość łagodzenia kary] 

§  1. Jeżeli nie ma zastosowania art. 46 Kodeksu karnego, sąd może uzależnić uwzględnienie wniosku, o którym mowa w art. 335, od naprawienia szkody w całości albo w części lub od zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Przepis art. 341 § 3 stosuje się odpowiednio.

§  2. Uwzględnienie wniosku jest możliwe tylko wówczas, jeżeli nie sprzeciwi się temu pokrzywdzony, należycie powiadomiony o terminie posiedzenia.

§  3. Sąd może uzależnić uwzględnienie wniosku od dokonania w nim przez prokuratora wskazanej przez siebie zmiany, zaakceptowanej przez oskarżonego.

§  4. Postępowania dowodowego nie prowadzi się.

§ 5. Prokurator, oskarżony i pokrzywdzony mają prawo wziąć udział w posiedzeniu.

Zawiadamiając pokrzywdzonego o posiedzeniu poucza się go o możliwości zakończenia postępowania bez przeprowadzenia rozprawy oraz wcześniejszego złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 54 § 1.

Udział podmiotów wskazanych w zdaniu pierwszym w posiedzeniu jest obowiązkowy, jeżeli prezes sądu lub sąd tak zarządzi.

§  5a. Przed uwzględnieniem wniosku, o którym mowa w art. 335, sąd poucza oskarżonego o treści art. 447 § 5.

§  6. Sąd, uwzględniając wniosek, skazuje oskarżonego wyrokiem.

§  7. Jeżeli sąd uzna, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku, o którym mowa w art. 335 § 1, zwraca sprawę prokuratorowi.

W razie nieuwzględnienia wniosku wskazanego w art. 335 § 2 sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych, a prokurator, w terminie 7 dni od dnia posiedzenia, dokonuje czynności określonych w art. 333 § 1 i 2.

W posiedzeniu sądu w przedmiocie wniosku mają prawo wziąć udział:

-prokurator,

-oskarżony,

-pokrzywdzony,

-obrońcy, pełnomocnicy.

Sąd ma obowiązek poinformować ich o terminie posiedzenia.

Wyrok SN z dnia 8 lutego 2017 r. III KK 364/16

Sąd, do którego oskarżyciel publiczny kieruje wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k., z uwagi na treść art. 343 § 7 k.p.k., zobligowany jest do szczegółowej tak formalnej, jak i merytorycznej kontroli takiego pisma procesowego. W jej ramach niezbędne jest sprawdzenie, czy przedłożone przez prokuratora propozycje pozostają zgodne z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie popadają w sprzeczność z przepisami prawa materialnego, w tym także w zakresie stosowania środków karnych.

Sąd orzeka na posiedzeniu w oparciu o materiały postępowania przedstawione przez prokuratora a zebrane postępowaniu przygotowawczym, nie dozwolone jest bezpośrednie przeprowadzanie dowodów, sąd nie może czynić ustaleń faktycznych będących podstawą wyroku. Oskarżony zostaje skazany wyrokiem. Posiedzenie sądu jest jawne.

Pokrzywdzony który nie przystąpi do sprawy nie ma prawa złożenia apelacji.

Bardzo ważne jest dla pokrzywdzonych w wypadkach drogowych, że w przypadku ich sprzeciwu wniosek nie może być uwzględniony. Jeżeli pokrzywdzony bierze udział w posiedzeniu (musi być na nim obecny) może postawić warunek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za krzywdę. Bez zgody oskarżonego na jego spełnienie może sprzeciwić się wnioskowi co spowoduje że sprawa trafi do zwyczajnego trybu.

Jeżeli nie znalazłeś w tym artykule satysfakcjonującej Cię odpowiedzi na swoje pytania, masz jeszcze wątpliwości, chcesz skorzystać z bezpłatnej konsultacji lub myślisz o zleceniu nam sprawy, skontaktuj się z nami, postaramy się Ci pomóc w podjęciu decyzji.

BEZPŁATNA WERYFIKACJA SPRAWY

W sprawach o odszkodowanie bezpłatnie analizujemy czy w sprawie możemy uzyskać dla Ciebie świadczenia.

PROFESJONALNA POMOC PRAWNA

Potrzebujesz profesionalnej pomocy prawnej, nie czekaj, zgłoś się do nas otrzymasz pomoc jakiej oczekujesz.


Szybki kontakt

Telefon: 518 841 148
Email: morlewski-kancelaria@wp.pl

Bezpłatna konsultacja