Odszkodowania za represje komunistyczne w okresie 1944 - 1956, 800 000zł zadośćuczynienia i odszkodowania dla dwóch córek Żołnierza Armii Andersa.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2025 r. II AKa 163/25

Bliscy dostali 500 000zł odszkodowania (2 osoby) za to że, Poszkodowany G.P. (1) doznał blisko 7-letniej zsyłki wraz z rodziną na S., w tym niemowlęciem; ciężkie, zagrażające życiu i zdrowiu warunki odosobnienia, zmuszanie do niewolniczej pracy; była to druga już zsyłka zastosowana przez komunistów względem G. P. (1)). cierpienia psychiczne doznane przez G. P. (1) podczas odosobnienia konieczność obserwowania cierpień najbliższych, lęk o ich byt, świadomość niesprawiedliwego potraktowania, czy wręcz zdrady ze strony kraju, za który walczył.

Nie było wątpliwości, że za krzywdę wynikłą z jego bezprawnego zatrzymania w roku (...), a następnie wywiezienia wraz z rodziną w głąb Związku (...), do miejscowości B., pow. A., w obwodzie i. do prac przymusowych w ciężkich warunkach i to z powodu jego przynależności do P. (tzw. armii A.), w sytuacji gdy na przełomie lat 40. i 50. XX w., rozpoczęły się represje wobec "andersowców" należało się odszkodowanie.

Sąd I instancji ustalając rozmiar krzywdy, jakiej doznał ojciec wnioskodawczyń w wyniku represji związanych z wywózką na S., prawidłowo dał wiarę i - jak sam wskazał - uwzględnił wszystkie okoliczności faktyczne podawane przez wnioskodawczynie J. P. i O. S., a dotyczące przebiegu owych represji, w tym zarówno przyczyn i okoliczności deportacji, jak i warunków bytowych, w których represjonowany wraz z rodziną zmuszony był funkcjonować, pracując przymusowo, w miejscu zsyłki od kwietnia (...) r. do (...) r.

Podkreślenia wymagało przy tym, że z zeznań wnioskodawczyń wynikało jednoznacznie, że deportacja G. P. (1) wraz z rodziną była formą represji za jego przynależność do armii A., jak również - że warunki bytowe w miejscu zsyłki były ciężkie, w tym z uwagi na braki w zapewnieniu podstawowych potrzeb życiowych, jak jedzenie, mieszkanie, ubranie, opieka zdrowotna, nie mówiąc już o wypoczynku, jak również z uwagi na surowy klimat i wykonywanie ciężkiej, fizycznej pracy przymusowej, a także z uwagi na konieczność wychowywania w tak trudnych warunkach małoletnich dzieci. Wszystkie te okoliczności znalazły się w ustaleniach faktycznych Sądu I instancji.

Jednocześnie z zeznań wnioskodawczyń nie wynikało, jakoby okoliczności zsyłki ich rodziny, w tym wspomniane warunki bytowe - choć według dzisiejszych standardów wręcz nieludzkie - odbiegały od doświadczeń wielu innych polskich rodzin deportowanych na S. w latach 40. i 50. XX w.

Wprost przeciwnie, okoliczności podawane przez wnioskodawczynie wskazywały, że doświadczenia ich rodziny wpisywał się w niewątpliwie tragiczne, ale typowe losy tzw. sybiraków - co stanowi po części wiedzę wręcz notoryjną, potwierdzoną także dopuszczonymi w niniejszej sprawie opracowaniami historycznymi (k. 55-70) i opiniami historyków na temat masowych deportacji (k. 127-134 i 136-138). W szczególności - co należało podkreślić, a co apelująca pełnomocniczka zdawała się tracić z pola widzenia - deportacja ojca wnioskodawczyń wraz z rodziną do (...) do pracy przymusowej, nie była tożsama z zsyłką wynikającą ze skazania na pobyt w łagrze, który stanowił ze swej istoty odmienną represję. Stąd sytuacja rodziny wnioskodawczyń nie może być porównywana z okolicznościami faktycznymi, w tym z sytuacją represjonowanego, które były przedmiotem sprawy Sądu Okręgowego w Z. o sygn. (...) (przywoływanej w niniejszym postępowaniu).

Zauważyć następnie należało, że okoliczności ze wskazanego wyżej zakresu - warunkujące ustalany rozmiar krzywdy - odtworzone też zostały na podstawie dokumentów wprowadzonych do procesu i zgromadzonych w aktach sprawy, w tym przedstawionych przez wnioskodawczynie oraz zawartych w aktach sprawy IPN o sygn. S 36.2024.Zk, takich jak życiorysy członków rodziny wnioskodawczyń, archiwalne dokumenty dotyczące repatriacji oraz rehabilitacji, czy przywołane już powyżej opracowania i opinie historyczne. Podkreślenia wymagało przy tym, że Sąd I instancji nad wszystkimi tymi dokumentami pochylił się skrupulatnie, a przyznanie waloru wiarygodności zarówno twierdzeniom wnioskodawczyń, jak i wspomnianym dokumentom, zasługiwało na aprobatę.

Uwzględniając przedstawione powyżej rozważania, stwierdzić należało, że proponowana we wniosku (i apelacji) kwota zadośćuczynienia w łącznej wysokości 8 200 000 zł, uznana być musiała za wygórowaną, a wnioskodawczynie nie przedstawiły żadnych konkretnych dowodów, czy okoliczności na poparcie aż takiej jej wysokości.

Wbrew zatem niewykazanemu i subiektywnemu przekonaniu apelującej pełnomocniczki, brak było podstaw do przyjęcia, jakoby ustalona przez Sąd I instancji łączna kwota 500 000 złotych (po 250 000 złotych na rzecz każdej z wnioskodawczyń) nie stanowiła należytego zadośćuczynienia za krzywdy doznane przez ich ojca w wyniku w wyniku deportacji wraz z rodziną doZ.

Wywołana apelacją pełnomocniczki wnioskodawczyń kontrola instancyjna treści zaskarżonego orzeczenia oraz zawartych w jego uzasadnieniu motywów Sądu I instancji, nakazywała przyjąć, iż Sąd I instancji należycie zważył wszelkie kryteria szacowania wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania, wynikającego z przepisów powoływanej ustawy lutowej. Wbrew zatem niewykazanemu i dowolnemu przekonaniu apelującej, Sąd I instancji prawidłowo ustalił i uwzględnił okoliczności dające podstawy do przyjęcia, że przyznane wnioskodawczyniom kwoty po 250 000 złotych na rzecz każdej z nich tytułem zadośćuczynienia oraz po 143 947, 72 złotych na rzecz każdej z nich tytułem odszkodowania - nie były zbyt niskie.

Darmowe porady prawne w sprawach o odszkodowanie za wypadek drogowym, wypadek komunikacyjny:

Kancelaria Radcy Prawnego Sławomira Morlewskiego pomaga uzyskać odszkodowanie i zadośćuczynienie dla osób bezpośrednio poszkodowanych przez represje komunistyczne a także wobec osób im Bliskim które chcą starać się o uzyskanie odszkodowania w imieniu swoich przodków, małżonków.

Dochodzenie odszkodowań za represje komunistyczne z okresu 1944 – 1989, jest naszą drugą specjalizacją po sprawach o odszkodowanie wypadki drogowe.

Innych spraw nie prowadzimy. Nie prowadzimy również spraw o odszkodowanie za szkodę tylko na aucie, sama kolizja, spraw o niskie roszczenia poniżej 100 000zł.

Jeżeli zastanawiasz się czy wystąpić o pomoc Adwokata, Radcy Prawnego w sprawie o odszkodowania za represje komunistyczne skontaktuj się z nami i skorzystaj z darmowych porad prawnych w tego typu sprawach, które oferuje nasza Kancelaria.

W ramach darmowych porad prawnych w sprawach o odszkodowanie za represje dowiesz się min:

- jakie odszkodowanie zadośćuczynienie za represje komunistyczne można uzyskać Na terenie Polski oraz w poszczególnych apelacjach.

-jakie są procedury uzyskania odszkodowania za represje komunistyczne na czym polega kwerenda akt w Instytucie Pamięci Narodowej, na czym polega stwierdzenie nieważności orzeczeń z okresu PRL, jaka jest procedura i postępowanie sądowe w sprawie odszkodowanie za represje komunistyczne.

-dlaczego wybór Radcy Prawnego, Adwokata do sprawy o odszkodowanie jest dużo lepszy niż wybór Firmy Odszkodowawczej do prowadzenia sprawy,

-jakie okoliczności faktyczne, dowody, są istotne w procesie dochodzenia odszkodowania za represje komunistyczne, ile trwa sprawa sądowa, jakie są czynności, jakie są poszczególne etapy dochodzenia odszkodowania.

-na czym polega reprezentacja przez Adwokata, Radcę Prawnego w sprawie o odszkodowanie za represje komunistyczne z okresu PRLu.

-jakie kwoty odszkodowania maksymalnie uzyskaliśmy w danym przypadku, jakie możemy uzyskać w twoim, indywidualnie ocenianym przypadku.

-dlaczego zawsze warto przeanalizować akta z Instytutu Pamięci Narodowej i zastanowić się czy w sprawie jest szansa na uzyskanie wysokiego odszkodowania za represje komunistyczne,

- jakie są najczęstsze przesłanki negatywne dla uzyskania odszkodowania za represje komunistyczne.